Folklor / Halk Oyunları

Erzurum’un SarhoÅŸ Barı, Hançer Barı, Hakkari Barı, Sekme, Tamzara gibi oyunları Bayburt’ta da vardır. Fakat buradakilerin tertiplerinde bazen mühimce farklar görülür. BenzeÅŸmelere raÄŸmen, naÄŸmeleri ve her Barın “üstleme” dedikleri ikinci süratli kısmı ezgi bakımından bambaÅŸkadır. Meselâ Bayburt SarhoÅŸ Barı’nın Ãœstlemesi Erzurum’un Tavuk Barı’nı andırır. Erzurum Barlarının ikinci canlı hareketleri ise kendi ilk kısımlarından pek o kadar farklı deÄŸildir. Bayburt’un Daldalar Barı, Erzurum’un Daldalar’ına benzemez. Veysel, DemiraÄŸa, Sürtme, Kutkut, Hanım Barlarına gelince; bunlar sırf Bayburt’a mahsustur. BaÅŸka yerlerde de bazen aynı adlarla oynanan bir ikisi hem hava hem de figürlerce o yerlerin zevkine uydurulmuÅŸ durumdadırlar. Hakkari Barı’nın Erzurum ve Bayburt taraflarına Hakkari tarafından geldiÄŸi zannedilmektedir. Çünkü, Hakkari’de Bar tabiri kullanılmaz. Oraya ithafla Erzurum’da tertiplenerek adlandırılmış olmalıdır. Buna karşılık Sıksaray Barı (doÄŸru adı Sığsara’dır) mutlak surette Trabzon üzerinden gelmedir. Rize’deki Sığsara Horonu’na ait olarak elde mevcut iki ezgi motifi Bayburt Sıksaray Bar havasının aynı gibidir. Sonra, Bayburt Sıksarayı’nda kemençe üslup ve kıvraklığı da hakimdir. Küçük (ve melodik olmaktan ziyade ritmik görünüşlü) birer motifin tekerrüründen ibaret diÄŸer bazı Bar çeÅŸitlerinde de Trabzon etkisi sezilir. Bayburt Barlarının “ikisi ortası” vasıflar taşıması sebepsiz deÄŸildir. Burası, Trabzon-Erzurum ana yolu üzerindedir. Hele Gümüşhane daha da Trabzon’a çalar.

Kadınlı erkekli oyunda pek sevinçli günlerde (ve ayrıca tarikat görmüş köylerde) aile kızları da Barlara katılabiliyorlar.

Kısaca, Bayburt’un Bar havaları ve figürleri hayli farklı olduklarından, Bayburtlu çalgıcılar Erzurumlu Barcılara kendi havalarıyla ayak attıramazlar. Bununla beraber her iki tarafın barlarında tecrübeli davul zurnacılar o mıntıkada vardır.

• --Bayburt Barları
• --Mehmet Turhan Barı
• --O Olmasın Bu Olsun
• --Daldalar
• --Ay Dolanaydı