Van Yöresi
Görüntülenme: 4.624Van Halk Oyunları bakımından en zengin yörelerden biridir. ÇeÅŸitli kültürlerin etkisi ve çok yönlü insanları ile yöre konuları ile çok özellik teÅŸkil etmektedir. Yörenin oyunları kuzey ve güneyde ayrı ayrı karekter gösterebilmektedir. ÖrneÄŸin kuzey tarafı Erzurum ve AÄŸrı’dan esinlenmiÅŸ olacak ki burda bazen bar oyunlarına rastlanmaktadır.
Güneyde ise daha çok Hakkâri, Siirt, Bitlis gibi illerle benzerlik gösterir.
Ve bu yörelerde oyunlar HALAY- GÜVENK- GOVENT adlarını alırlar. Doğumdan ölüme kadar Halk Oyunları ile iç içe olan yöre insanı yaratıcılığınada buna katarak çok güzel ürünler elde etmişlerdir. Oyunlarda genellikle bir nedensellik ilkesi aranmış ve ortaya bu ilişki ile örnekler sunulmuştur. Bu bazen bir hayvan taklidi, bazen insan taklidi, bazen gök, bazen toprak, bazen tabiat vs. olmuştur. Tabi kaynağın asıl yeri insan aklı ve çabası olmuştur.
Vandaki folklor zenginliÄŸi içindeki Halk Oyunları, geçmiÅŸteki çevre ülkeleri kültürü, çevre illerdeki kültür ve yöresel kültürle bütünleÅŸmiÅŸ ortaya güzel ürünler vermiÅŸtir. Hele çok medeniyet geçirmiÅŸ olan bir il olan Van’ın Osmanlılardan-Araplara, Iran-Irak-Suriye den,Ermenilere kadar büyük bir topluluÄŸa hizmet vermiÅŸ bir il oluÅŸu tüm bunların kalışları, yerleÅŸmeleri, geçiÅŸleri bu yöreye çeÅŸitli kültürlerle birlikte geniÅŸ folklorik kaynaklarda bırakmışlardır.
Van’da oynanan oyunlar Kızlı-Erkekli olduÄŸu gibi yalnız erkek ve yalnız kız oyunlarıda vardır. Kızlı erkekli oyunlarda el ele tutulduÄŸu zaman akrabalık iliÅŸkileri aranır. Govent tutulacağı zaman ekip başında oynacak kiÅŸi ya çok tecrübeli, ya çok büyük yada çok iyi oyuncu olması gerekir. Çünkü ekip başında oynayacak insana meziyet lazımdır.
Ekip başında oynayan kişiye GÜVENK BAŞI, veya GOVENT BAŞI denir. Ekip sonunda oynayacak kişide yine iyi oyuncu olmalıdır. Bunada POÇİK denir.
Ekip başı ve sonunda oynayan Govent başı ve Poçik’in ellerinde mendil olur ve bu mendil sallandığı zaman göbek altına veya belin arkasına gitmemelidir. Buda bir saygınlık ifadesidir.
Oyun esnasında oyunculara ÅžABAÅž verilir ve bu parada davulcuya gider, davul-zurnacılar genellikle yörede MITRIP veya MUTRIP diye bilinen yerli kiÅŸilerdir. EÄŸlence ve düğünler Davul-Zurna yegane çalgıdır.Ancak zamanla bunlara ZİLLİ DEF, DABRUKA, MEY, KAVAL’da eklenmiÅŸtir.Günümüzde ise yöre oyuncularına diÄŸer müzik aletleride katılmaya baÅŸlanmıştır. Van Halk Oyunlarına ait söylenecek çok ÅŸey vardır ancak kısaca söylenmesi gereken ÅŸeyler bunlardır.
Yörede bilinen ve oynanan 105 oyunun mevcudiyetinden bahsedilir. Bunlardan halen günümüzde oynananlar ise şunlardır…
Altın yüzük hoş bilezik
Bizim eller
Bablekan
Baran
Dokuzlu
Devzer
Dello
Dingo
Edremit
Edle
Ezirgane(Bezirgan) Palanço(palango,palyoça)
Findo
Gazgaz
Ğırğır(halay,şirvan)
Güngülü
GaÅŸang
Sarhoş barı
Lorke Süleymane
Mirobori
Gülizar
Åžer’ane
Mendo
Gule
Sore(Sübeyna)
Meyroke
Havasör
Serevan
Meymoke
Hımhımme
TemiraÄŸa
Nare
TeÅŸruke
Toycular
Nure
Laçin Larılle Hocan
Koççeri
Tozeneke
Neri
Peyda
Kirsi
Kirsane
Üç ayak
Pappuri(Nagidi)
Nanayı
KaÅŸ
Kelekvan
Åževko
Lizan
Romane
Kazızka
Süngülü
Sincane
Benzer Sayfalar:
- --Tokat Yöresi
- --Bilecik Yöresi Giysileri
- --BaÄŸ Belleme Oyunu
- --Edirne Yöresi Giysileri
- --Rize Yöresi
