Kars-Artvin’den Siirt dolayına doÄŸru Akışta veya Hakışta kelimesi bozula bozula Siirt’te KarakuÅŸtani, Bitlis’te HalkuÅŸta ve diÄŸer mücavir doÄŸu topraklarımızda daha da farklıca söyleniÅŸler edinmiÅŸ görünüyor.
Karakuştani oyununun 4 veya 6 erkek tarafından çift çift ve el çırpmaca figürüyle karşılıklı oynandığını maddesinde anlattık. Yani, oyuncular karşılıklı her gerileyip tekrar yüz yüze ilerleyişte el ayalarını çarpıştırırlar ve bu motif oyun süresince belirli ayaklarda tekrarlanır.Havası sözsüzdür.
Akışta da esasta aynı oyundur. O kadar ki, Kars ve Siirt oyuncularını bir müsamerede peşi peşine seyretseniz hangi oyunun Akışta ve hangisinin öbürü olduğunu yabancı sıfatıyla kolay ayırt edemezsiniz. El Çırpmaca figürü ikisinde birdir. Ezgisinin ilk ölçüsü başlangıcında bu mücadeleci motif tekrarlanır.
Siirtli olmayan bazı müşahidler (gözlemciler) Akışta’dan KarakuÅŸtani telaffuzuna geçen oyun adının bu ikinci ÅŸekline göre iki farklı halk etimolojisini düşünmek istemiÅŸlerdir:
1. Karakıştani veya KarakuÅŸtan aslında kışları yürütülen bir oyunmuÅŸ. Isınılmak üzee oynanırmış. Adı böylece “kara kış”tan mülhem olunmuÅŸ (ilham alınmış). Karakışta izafesi “ni” sonekini nispet edinmiÅŸ.
2. Kuzgunun adı “karakuÅŸ” olduÄŸuna göre, el çırpmaca figürünün onun kanat çalışından mülhem olabileceÄŸi ikinci bir ihtimal halinde düşünülmüştür.
Fakat, Alkışta veya Arkışta ÅŸeklinin aslı arguÅŸtaÄŸ olduÄŸu henüz Gaziantepli lügatçı Asım Efendi tarafından ÅŸu surette belirtilmiÅŸtir: “ArguÅŸtaki; küçük kızcağızlar oynarlar, bir nevi (çeÅŸit) oyundur (Burhan-ı Kaatı Tercümesi)”. Kelime, ferhenge (Farsça sözlüğe) girmiÅŸ olan müferres (FarsçalaÅŸmış) Türkçe sözlerdendir.
Loading ...Etiketler:akışta, folklor, hakışta, halay, halk oyunları, halkuşta, karakuştani
2012 THOF TekirdaÄŸ Grup – TekirdaÄŸ HEM GSK
2012 Ãœniv Final – Marmara Ãœniversitesi
2012 Ãœniv Final – Kocaeli Ãœniversitesi
2012 Ãœniv Final – Mehmet Akif Ersoy Ãœniversitesi
2012 THOF TekirdaÄŸ Grup – KeÅŸan Turizm Ve Folklor GSK
2009 M.E.B Ä°l Yarışmaları Videoları
