Bu oyun Sivas’ın kadın ve erkek halaylarındandır. Başıbüyük ve Beypınarı ile oralara mücavir köylerde oynanan Bayburt Halayı veya Bayburt DaÄŸları, halaycıların elele gelip hilâl ÅŸeklinde bir dizi kurmalarıyla baÅŸlar. DiÄŸer Sivas ve baÅŸka yerler halaylarında olduÄŸu gibi bunda da Başçeken’in elinde bir mendil bulunması adettir. Bayburt Havası’nda ölçü 10/16′lıktır. Tartım, fasıl musikisinin “curcuna”sına uygundur. Ayak hareketlerinin daima sekizlik ve düz zamanlarda yapılması, nefis bükülme icra edilen tartımlı diz kırışlarının ise üç onaltılık aksak zamanlara tamamiyle uyarlanmış bulunması bu oyuna dikkati çeken bir incelik kazandırmıştır.
Bayburt DaÄŸları’nın tek figürü:
10/16′lık ölçünün ilk sekizlik zamanında yarım saÄŸa dönülerek saÄŸ ayak kısa bir adım ileri atılır. “Üç onaltılık” ikincide vücut saÄŸ ayaÄŸa bindirilirken saÄŸ diz tartımlı bir kırma yapar. Aynı zamanda sol ayak da hafif bir diz kırmasıyla yerden kesilip adıma hazırlanır. Gelen sekizlikte sol ayak bir adım ileri atılır ve üç onaltılıkta sol diz tartımlı bir kırma yaparken, saÄŸ ayak da hafif bir diz kırmasıyla yerden kesilip adıma hazır olur. Sonraki ölçünün ilk sekizlik zamanında yine saÄŸ ayak bir adım ileri atılır, üç onaltılıkta tekrar saÄŸ diz tartımlı bir kırma yapar ve aynı anda sol ayak adıma hazırlanır. Sekizlikte sol ayak sağın yanına getirilip ökçe üzerinde yere konur. (Bunu çeÅŸit çeÅŸit yaparlar. Bazıları sol ayağı ökçe üzerine koymayıp tamamen yere basarlar. Kimi oyuncular da sol ayak ucunu saÄŸ ayak istikametinde yere deÄŸdirerek üzerine basmazlar.) Ä°kinci ölçünün son üç onaltılığında yine saÄŸ diz kırılırken, sol ayak da hafifçe yerden kaldırılır. Üçüncü ölçünün ilk sekizlik zamanında sol ayak kısa bir adım sola geri atılır. Oyuncular da yarım sola dönmüş bulunurlar. Üç onaltılıkta sol diz kırılırken saÄŸ ayak yerden kaldırılıp, takip eden sekizlikte solun yanına getirilerek ökçe üstüne konur. (Tamamen yere basılması, yahut pençe üstüne hafifçe dokundurulması keza caizdir.) Üçüncü ölçünün son üç onaltılığında gene sol diz tartımlı bir kırma yapar. Bundan sonra gelen ölçünün ilk sekizlik zamanında yarım saÄŸa dönülerek saÄŸ ayak kısa bir adım ileri atılır.
El bırakma:
Oyun tarif edilegeldiÄŸi üzere bir müddet devam ettikten sonra, eller bırakılır. Bu el ayrılımından sonraki ayak hareketleri hiç deÄŸiÅŸmez. Kol hareketleri Düz Halay’daki gibidir. El çırpmalar, saÄŸ ayak solun yanına getirildiÄŸi yerde yapılır. (Bazı köylülerimiz ilk defa el çırptıktan sonra yarım saÄŸa dönerek saÄŸ ayağı bir adım ileri atacağı yerde böyle yapmayıp hafifçe geri aldıkları ve solu onun yanına vurduktan sonra tekrar sola geri almak, sağı da onun yanına getirerek bir daha el çırpmak suretiyle yaptıkları görülmüştür. Åžu halde yürüyüşten sonraki figür iki defa yapılmış, iki defa da el çırpılmış oluyor demektir).
Bayburt Halayı’nda Hoplatma, Tezleme, Sıçratma nevilerinden her hangi birisine rastlanılmamıştır. Türküsünde nakarat yerine geçen “Åžen ol Bayburt, ÅŸen ol sende nem kaldı?” mısrasına bakılırsa bu oyunun bir ayrılık acısı üzerine tertiplendiÄŸine ihtimal verilebilir.
Bayburt Halayı, çoğu zaman davul zurnayla değil, türküsü çağrılarak oynanır. Türkünün söyleniş tarzı ayrıca dikkati çekse yeridir. Halay takımı 6 kişilikse bunlardan üçü türkünün bir mısrasını söyler, diğer üçü onu aynen tekrar ederler. Böylelikle söz buhranı katiyen hissedilmeksizin oyunun uzun uzadıya devamı mümkün olur.
Loading ...Etiketler:bayburt dağları, bayburt halayı, folklor, halk oyunları, sivas yöresi
2012 THOF TekirdaÄŸ Grup – TekirdaÄŸ HEM GSK
2012 Ãœniv Final – Marmara Ãœniversitesi
2012 Ãœniv Final – Kocaeli Ãœniversitesi
2012 Ãœniv Final – Mehmet Akif Ersoy Ãœniversitesi
2012 THOF TekirdaÄŸ Grup – KeÅŸan Turizm Ve Folklor GSK
2009 M.E.B Ä°l Yarışmaları Videoları
