Sivas’ın köy Halaylarındandır. Garhın da denir. BaÅŸlangıç ve yürüyüş figürleri aynen Düz Halay’daki gibidir. Garkın, daha doÄŸrusu Kargın Halayı’nın adları diÄŸer Sivas Halaylarının üçlülük sırasıyladır. Ağırlama, sıktırma ve hoplatma.
Garkın Ağırlaması:
Başçeken’in ve son duranın ellerinde birer mendil bulunmak üzere oyuncular serçe parmaklarından kilitlenerek el ele dizilenirler.
Orta biraz geride, iki uc ilerde olursa da yürüyüş baÅŸladıktan sonra bu kavisli hâl düzelir. Garkın Halayı’nın yürüyüşleri yalnız ileri doÄŸru deÄŸildir. Her ileri hareketin ardı sıra bir geri gidiÅŸ olur. Geri gidiÅŸ figürlerinde başçılık iÅŸi sonuncuya geçer. Neticede her iki baÅŸ oyuncusunun iyi Halaycılardan seçilmesine önem verilir ve ikisininde mendilli olmalarının sebebi budur.
Karkın Ağırlaması’nın ilk figürü yerinde yapılan ayak hareketleridir. Çalgı notanın A iÅŸaretli ilk kısmını çalarken ilk dörtlük zamanında saÄŸ ayağın pençesi hafifçe yere vurur. Ä°kinci zamanda yine saÄŸ ayak belli belirsiz bir diz kırmasıyla yerden kesilir. Üçüncü dörtlükte tekrar yere konulur. Dörtte vücut saÄŸ ayaÄŸa yükletilirken sol ayak pek az yerden kesilir. O anda oyun dizisinin saÄŸdan yana hoÅŸ bir sallantı yaptığı görülür. Çalgı, ikinci ölçüye geçince aynı hareket bu sefer sol ayakla yapılır. Ä°lk dörtlükte yerden kesili sol ayak hafifçe yere vurulur. Ä°kincide yine sol ayak yerden kesilip, üçüncü de tekrar basılır. Dörtte gövde sola bindirilirken saÄŸ ayaklar yerden kesilmiÅŸ bulunur. Dizinin bu defa da soldan yana güzel bir sallantı yaptığı görülür. A kısmının ikinci çalınışında aynı figür bir daha tekrarlanır.
Yürüyüşler:
Saz B iÅŸaretli ikinci kısma gelince oyuncular saÄŸa döner ve saÄŸ ayaklar bir adım ileri atılır. Ä°kinci dörtlükte saÄŸ diz tartıma uygun hafif ve hoÅŸ bir kırma yaparken sol ayaklar ileri atılmak üzere yerden kesilmiÅŸ bulunur. Üçüncü zamanda saÄŸ ayaklar bir adım ileri atılır. Dörtte gövdeler saÄŸ ayaÄŸa yüklenip sol diz tartımlı bir kırma yaparken, saÄŸ ayak ileri atılmak üzere yerinden kaldırılır. Gelen ölçünün ilk dörtlük zamanında sollar bir adım daha ileri atarlar (Burası musikinin C kısmıdır). Sonra oyun tek çizgiyle gösterilen aralıkta olduÄŸu gibi bir ileri, bir geri yürüyüşlerle devam eder. Arkasından baÅŸ oyuncunun bir iÅŸaretiyle saz Sıktırma’ya geçer. (Yani, oyuncular sol ayak pençesi üstünde geri dönüp, saÄŸ ayaktan baÅŸlamak üzere ileri ve geri yürüyüşlerle Halayı devam ettirmiÅŸlerdi.)
Yukarıdaki tarife göre 3 adım ileri ve 3 adım geri gidilerek yapılan yürüyüş figüründe dizinin olduÄŸu yerde kalması icap etmez. Bil’kis oyunun devamı müddetince oyuncuların alanda geniÅŸ bir daire çizerek dolaÅŸabildikleri görülür ki, bunda birinci derecede Başçeken’in, ikinci derecede ise Soncul’un rolü olur. Başçeken, tam saÄŸ dönmediÄŸi için oyun dizisi biraz saÄŸa ileri gider. Soncul tam döndüğü için de nispeten fazlaca sola geri gidilmiÅŸ olur. Alanın dört tarafında da görünülebilmek kolaylığı böylece elde edilmiÅŸ olur. BaÅŸka bir deyimle bu dolanışlar çoÄŸu zaman saÄŸa yürünüşlerde adımların mesafelice atılması ve dönüşlerde kısaltılması suretiyle saÄŸlanabilmektedir.
Sıktırma ve Hoplatma:
Musikisi tek ölçüden ibaret olan “Garhın Sıktırması”, Kızık Halayı’nın aynıdır. Musikisi tek ölçülük güzel bir motifin çeÅŸitlemelerinden ibaret olan “Hoplatma”nın figürleri de Gızıh Hoplatmasında olduÄŸu gibidir. (Garhın Sıktırması ezgisinin Düzhalay Yanlamasında geçen havayla tam bir benzerlik göstermesi dikkati çeker.)
Loading ...Etiketler:folklor, garkın halayı, halay, halk oyunları, sivas
2012 THOF TekirdaÄŸ Grup – TekirdaÄŸ HEM GSK
2012 Ãœniv Final – Marmara Ãœniversitesi
2012 Ãœniv Final – Kocaeli Ãœniversitesi
2012 Ãœniv Final – Mehmet Akif Ersoy Ãœniversitesi
2012 THOF TekirdaÄŸ Grup – KeÅŸan Turizm Ve Folklor GSK
2009 M.E.B Ä°l Yarışmaları Videoları
